{"id":96259,"date":"2018-12-06T23:28:38","date_gmt":"2018-12-06T23:28:38","guid":{"rendered":"http:\/\/www.eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/?p=96259"},"modified":"2018-12-07T00:01:03","modified_gmt":"2018-12-07T00:01:03","slug":"el-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/el-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero\/","title":{"rendered":"El caldero que delata el ataque romano a un poblado ibero"},"content":{"rendered":"<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-96261\" src=\"http:\/\/www.eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/El-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero_image_380-360x226.png\" alt=\"\" width=\"360\" height=\"226\" srcset=\"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/El-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero_image_380-360x226.png 360w, https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/El-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero_image_380-150x94.png 150w, https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/El-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero_image_380-450x282.png 450w, https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/El-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero_image_380.png 606w\" sizes=\"(max-width: 360px) 100vw, 360px\" \/>Investigadores del departamento de Qu\u00edmica Org\u00e1nica de la Universidad de C\u00f3rdoba (UCO) han empleado por primera vez distintas t\u00e9cnicas de an\u00e1lisis qu\u00edmicos para determinar el estado de corrosi\u00f3n de un caldero de bronce del poblado ibero del Cerro de la Cruz, en Almedinilla (C\u00f3rdoba). Tras estudiar varios fragmentos mediante varias t\u00e9cnicas instrumentales, se concluye que el tipo de corrosi\u00f3n sufrida por el objeto resulta compatible con la hip\u00f3tesis arqueol\u00f3gica de que el asentamiento fue devastado en las guerras lusitanas del siglo II a.C.<\/p>\n<p>El bronce es una aleaci\u00f3n met\u00e1lica formada por cobre y esta\u00f1o usada desde la Antig\u00fcedad. En entornos \u2018agresivos\u2019 como tumbas o enterramientos, el bronce sufre una corrosi\u00f3n caracter\u00edstica que se puede analizar mediante estas t\u00e9cnicas experimentales. Para analizar los fragmentos de este caldero se han empleado t\u00e9cnicas instrumentales basadas en la absorci\u00f3n o emisi\u00f3n de radiaci\u00f3n electromagn\u00e9tica por un cuerpo, con las que se caracteriza su estado de corrosi\u00f3n.<\/p>\n<blockquote>\n<p><strong><em>El caldero se encontraba sobre el suelo cuando se produjo el derrumbe de la estancia como consecuencia del ataque romano que destruy\u00f3 el poblado<\/em><\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>\u201cEl objetivo de determinar el estado de corrosi\u00f3n de un objeto de bronce es importante con vistas a su restauraci\u00f3n. Hay que ver si sufre la denominada \u2018enfermedad del bronce\u2019, porque en determinados casos puede que, a\u00fan eliminando las primeras capas de corrosi\u00f3n, esta aparezca de nuevo al exponer la superficie no corro\u00edda a la atm\u00f3sfera\u201d, explica Jos\u00e9 Rafael Ruiz Arrebola, director del departamento de Qu\u00edmica Org\u00e1nica de la UCO y uno de los autores del trabajo, publicado en la revista Spectrochimica Acta Part A: Molecular and Biomolecular Spectroscopy.<\/p>\n<p>En concreto, en el estudio se utilizaron cuatro t\u00e9cnicas en las que se exponen los fragmentos a determinadas longitudes de onda del espectro electromagn\u00e9tico: difracci\u00f3n de rayos X, que ofrece informaci\u00f3n sobre las fases cristalinas de los compuestos que se han formado con la corrosi\u00f3n; microscop\u00eda electr\u00f3nica de barrido con energ\u00eda dispersiva de rayos X, que muestra la composici\u00f3n elemental superficial de los fragmentos estudiados; espectroscopia Raman, que utiliza un haz de luz l\u00e1ser para revelar los compuestos qu\u00edmicos presentes en el caldero; y fluorescencia de rayos X, que, adem\u00e1s de determinar la composici\u00f3n qu\u00edmica total del objeto, permite ver la distribuci\u00f3n de un elemento concreto en una zona tridimensional del caldero.<\/p>\n<p><strong>An\u00e1lisis de la corrupci\u00f3n<\/strong><\/p>\n<p>\u201cEl uso conjunto de las t\u00e9cnicas empleadas nos permite, por un lado, caracterizar los compuestos de corrosi\u00f3n que se han formado a nivel superficial, as\u00ed como determinar la profundidad de la corrosi\u00f3n en el material. En el caldero estudiado esta corrosi\u00f3n es total, no queda rastro de la aleaci\u00f3n original\u201d, afirma el catedr\u00e1tico de la UCO. El objeto fue encontrado junto a otros (\u00e1nforas, vasijas de cer\u00e1mica, copas\u2026) en uno de los edificios situados en la calle principal del poblado utilizado probablemente para almacenar grano. Muestra signos de reparaciones y se utilizaba para cocinar. El asentamiento, originario del siglo III a.C., era de tama\u00f1o medio y los edificios estaban hechos de piedras y adobe, con dos plantas y una terraza.<\/p>\n<p>Pero el resultado m\u00e1s interesante del an\u00e1lisis fue comprobar que la corrosi\u00f3n se produjo de forma distinta por cada una de las dos caras del caldero. Por un lado, una corrosi\u00f3n confirma que una de sus caras se encontraba en contacto con el suelo. Por otro, la presencia de malaquita muestra una corrosi\u00f3n diferente debido a que fue sepultado por las paredes que formaban la estancia en la que se encontraba, construidas a base de cal y adobe. \u201cEn resumen, el caldero se encontraba sobre el suelo cuando se produjo el derrumbe de la estancia como consecuencia del ataque que destruy\u00f3 el poblado\u201d, concluye el investigador.<\/p>\n<p>La informaci\u00f3n extra\u00edda del estudio de la corrosi\u00f3n confirma los datos arqueol\u00f3gicos recabados hasta la fecha, seg\u00fan los cuales el poblado fue arrasado por tropas romanas al mando del general Serviliano durante las guerras lusitanas del siglo II a.C., en las que los pueblos del oeste de la pen\u00ednsula ib\u00e9rica se enfrentaron a la Rep\u00fablica romana. En el yacimiento arqueol\u00f3gico del Cerro de la Cruz se hallaron restos humanos mutilados e indicios de intensos fuegos que destruyeron los edificios. Diversos elementos del yacimiento como monedas y cer\u00e1micas permiten situar la fecha de la destrucci\u00f3n del poblado en el a\u00f1o 141 a.C., fecha en la que el c\u00f3nsul Serviliano reanud\u00f3 su campa\u00f1a contra Viriato en la zona. El carbono 14 ha confirmado esta fecha.<\/p>\n<p>\u201cEste es un claro ejemplo de c\u00f3mo las ciencias experimentales pueden soportar conclusiones arqueol\u00f3gicas\u201d, subraya Jos\u00e9 Rafael Ruiz Arrebola. Es la primera vez que el grupo de investigaci\u00f3n emplea estas t\u00e9cnicas en objetos procedentes de este yacimiento situado en la localidad cordobesa de Almedinilla, declarado Bien de Inter\u00e9s Cultural. Ahora pretenden aplicar esta metodolog\u00eda a objetos de otros yacimientos, como monedas antiguas, pinturas murales romanas y \u00e1rabes, morteros&#8230; A partir de su composici\u00f3n qu\u00edmica se puede extraer mucha informaci\u00f3n. Si se aplica a la pintura mural, se puede saber qu\u00e9 t\u00e9cnica emplearon los artistas, se puede relacionar con el comercio de la \u00e9poca hist\u00f3rica o certificar la autenticidad de una pieza arqueol\u00f3gica, por ejemplo.<\/p>\n<p>SINC<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Investigadores del departamento de Qu\u00edmica Org\u00e1nica de la Universidad de C\u00f3rdoba (UCO) han empleado por primera vez distintas t\u00e9cnicas de an\u00e1lisis qu\u00edmicos para determinar el estado de corrosi\u00f3n de un caldero de bronce del poblado ibero del Cerro de la Cruz, en Almedinilla (C\u00f3rdoba). Tras estudiar varios fragmentos mediante varias t\u00e9cnicas instrumentales, se concluye que<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":96261,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[199],"tags":[],"class_list":{"0":"post-96259","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-mundo-curioso"},"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t<!-- All in One SEO Pro 4.9.5.2 - aioseo.com -->\n\t<meta name=\"description\" content=\"Investigadores del departamento de Qu\u00edmica Org\u00e1nica de la Universidad de C\u00f3rdoba (UCO) han empleado por primera vez distintas t\u00e9cnicas de an\u00e1lisis qu\u00edmicos para determinar el estado de corrosi\u00f3n de un caldero de bronce del poblado ibero del Cerro de la Cruz, en Almedinilla (C\u00f3rdoba). Tras estudiar varios fragmentos mediante varias t\u00e9cnicas instrumentales, se concluye que\" \/>\n\t<meta name=\"robots\" content=\"max-image-preview:large\" \/>\n\t<meta name=\"author\" content=\"admin\"\/>\n\t<meta name=\"google-site-verification\" content=\"UA-38556648-1\" \/>\n\t<meta name=\"keywords\" content=\"mundo curioso\" \/>\n\t<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/el-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero\/\" \/>\n\t<meta name=\"generator\" content=\"All in One SEO Pro (AIOSEO) 4.9.5.2\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:locale\" content=\"es_ES\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:site_name\" content=\"El Digital de Asturias \u2013 Revista de ocio, turismo y estilo de vida\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:title\" content=\"El caldero que delata el ataque romano a un poblado ibero | El Digital de Asturias\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:description\" content=\"Investigadores del departamento de Qu\u00edmica Org\u00e1nica de la Universidad de C\u00f3rdoba (UCO) han empleado por primera vez distintas t\u00e9cnicas de an\u00e1lisis qu\u00edmicos para determinar el estado de corrosi\u00f3n de un caldero de bronce del poblado ibero del Cerro de la Cruz, en Almedinilla (C\u00f3rdoba). Tras estudiar varios fragmentos mediante varias t\u00e9cnicas instrumentales, se concluye que\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/el-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero\/\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/El-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero_image_380.png\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image:secure_url\" content=\"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/El-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero_image_380.png\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"606\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"380\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:published_time\" content=\"2018-12-06T23:28:38+00:00\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2018-12-07T00:01:03+00:00\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:title\" content=\"El caldero que delata el ataque romano a un poblado ibero | El Digital de Asturias\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:description\" content=\"Investigadores del departamento de Qu\u00edmica Org\u00e1nica de la Universidad de C\u00f3rdoba (UCO) han empleado por primera vez distintas t\u00e9cnicas de an\u00e1lisis qu\u00edmicos para determinar el estado de corrosi\u00f3n de un caldero de bronce del poblado ibero del Cerro de la Cruz, en Almedinilla (C\u00f3rdoba). Tras estudiar varios fragmentos mediante varias t\u00e9cnicas instrumentales, se concluye que\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/El-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero_image_380.png\" \/>\n\t\t<script type=\"application\/ld+json\" class=\"aioseo-schema\">\n\t\t\t{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/eldigitaldeasturias.com\\\/magazine365\\\/el-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero\\\/#article\",\"name\":\"El caldero que delata el ataque romano a un poblado ibero | El Digital de Asturias\",\"headline\":\"El caldero que delata el ataque romano a un poblado ibero\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/eldigitaldeasturias.com\\\/magazine365\\\/author\\\/admin\\\/#author\"},\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/eldigitaldeasturias.com\\\/magazine365\\\/#organization\"},\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/eldigitaldeasturias.com\\\/magazine365\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/12\\\/El-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero_image_380.png\",\"width\":606,\"height\":380},\"datePublished\":\"2018-12-06T23:28:38+01:00\",\"dateModified\":\"2018-12-07T00:01:03+01:00\",\"inLanguage\":\"es-ES\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/eldigitaldeasturias.com\\\/magazine365\\\/el-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero\\\/#webpage\"},\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/eldigitaldeasturias.com\\\/magazine365\\\/el-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero\\\/#webpage\"},\"articleSection\":\"Mundo Curioso\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/eldigitaldeasturias.com\\\/magazine365\\\/el-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero\\\/#breadcrumblist\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/eldigitaldeasturias.com\\\/magazine365#listItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/eldigitaldeasturias.com\\\/magazine365\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/eldigitaldeasturias.com\\\/magazine365\\\/category\\\/mundo-curioso\\\/#listItem\",\"name\":\"Mundo Curioso\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/eldigitaldeasturias.com\\\/magazine365\\\/category\\\/mundo-curioso\\\/#listItem\",\"position\":2,\"name\":\"Mundo Curioso\",\"item\":\"https:\\\/\\\/eldigitaldeasturias.com\\\/magazine365\\\/category\\\/mundo-curioso\\\/\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/eldigitaldeasturias.com\\\/magazine365\\\/el-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero\\\/#listItem\",\"name\":\"El caldero que delata el ataque romano a un poblado ibero\"},\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/eldigitaldeasturias.com\\\/magazine365#listItem\",\"name\":\"Home\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/eldigitaldeasturias.com\\\/magazine365\\\/el-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero\\\/#listItem\",\"position\":3,\"name\":\"El caldero que delata el ataque romano a un poblado ibero\",\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/eldigitaldeasturias.com\\\/magazine365\\\/category\\\/mundo-curioso\\\/#listItem\",\"name\":\"Mundo Curioso\"}}]},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/eldigitaldeasturias.com\\\/magazine365\\\/#organization\",\"name\":\"El digital de Asturias\",\"description\":\"Revista de ocio, turismo y estilo de vida\",\"url\":\"https:\\\/\\\/eldigitaldeasturias.com\\\/magazine365\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.eldigitaldeasturias.com\\\/noticias\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/EDA.jpg\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/eldigitaldeasturias.com\\\/magazine365\\\/el-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero\\\/#organizationLogo\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/eldigitaldeasturias.com\\\/magazine365\\\/el-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero\\\/#organizationLogo\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/eldigitaldeasturias.com\\\/magazine365\\\/author\\\/admin\\\/#author\",\"url\":\"https:\\\/\\\/eldigitaldeasturias.com\\\/magazine365\\\/author\\\/admin\\\/\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/eldigitaldeasturias.com\\\/magazine365\\\/el-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero\\\/#authorImage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/eldigitaldeasturias.com\\\/magazine365\\\/wp-content\\\/litespeed\\\/avatar\\\/e571bcf59a0edd6fa6838245a470f2fe.jpg?ver=1775759629\",\"width\":96,\"height\":96,\"caption\":\"admin\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/eldigitaldeasturias.com\\\/magazine365\\\/el-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero\\\/#webpage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/eldigitaldeasturias.com\\\/magazine365\\\/el-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero\\\/\",\"name\":\"El caldero que delata el ataque romano a un poblado ibero | El Digital de Asturias\",\"description\":\"Investigadores del departamento de Qu\\u00edmica Org\\u00e1nica de la Universidad de C\\u00f3rdoba (UCO) han empleado por primera vez distintas t\\u00e9cnicas de an\\u00e1lisis qu\\u00edmicos para determinar el estado de corrosi\\u00f3n de un caldero de bronce del poblado ibero del Cerro de la Cruz, en Almedinilla (C\\u00f3rdoba). Tras estudiar varios fragmentos mediante varias t\\u00e9cnicas instrumentales, se concluye que\",\"inLanguage\":\"es-ES\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/eldigitaldeasturias.com\\\/magazine365\\\/#website\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/eldigitaldeasturias.com\\\/magazine365\\\/el-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero\\\/#breadcrumblist\"},\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/eldigitaldeasturias.com\\\/magazine365\\\/author\\\/admin\\\/#author\"},\"creator\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/eldigitaldeasturias.com\\\/magazine365\\\/author\\\/admin\\\/#author\"},\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/eldigitaldeasturias.com\\\/magazine365\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/12\\\/El-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero_image_380.png\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/eldigitaldeasturias.com\\\/magazine365\\\/el-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero\\\/#mainImage\",\"width\":606,\"height\":380},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/eldigitaldeasturias.com\\\/magazine365\\\/el-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero\\\/#mainImage\"},\"datePublished\":\"2018-12-06T23:28:38+01:00\",\"dateModified\":\"2018-12-07T00:01:03+01:00\"},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/eldigitaldeasturias.com\\\/magazine365\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/eldigitaldeasturias.com\\\/magazine365\\\/\",\"name\":\"El Digital de Asturias\",\"description\":\"Revista de ocio, turismo y estilo de vida\",\"inLanguage\":\"es-ES\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/eldigitaldeasturias.com\\\/magazine365\\\/#organization\"}}]}\n\t\t<\/script>\n\t\t<!-- All in One SEO Pro -->\r\n\t\t<title>El caldero que delata el ataque romano a un poblado ibero | El Digital de Asturias<\/title>\n\n","aioseo_head_json":{"title":"El caldero que delata el ataque romano a un poblado ibero | El Digital de Asturias","description":"Investigadores del departamento de Qu\u00edmica Org\u00e1nica de la Universidad de C\u00f3rdoba (UCO) han empleado por primera vez distintas t\u00e9cnicas de an\u00e1lisis qu\u00edmicos para determinar el estado de corrosi\u00f3n de un caldero de bronce del poblado ibero del Cerro de la Cruz, en Almedinilla (C\u00f3rdoba). Tras estudiar varios fragmentos mediante varias t\u00e9cnicas instrumentales, se concluye que","canonical_url":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/el-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero\/","robots":"max-image-preview:large","keywords":"mundo curioso","webmasterTools":{"google-site-verification":"UA-38556648-1","miscellaneous":""},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/el-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero\/#article","name":"El caldero que delata el ataque romano a un poblado ibero | El Digital de Asturias","headline":"El caldero que delata el ataque romano a un poblado ibero","author":{"@id":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/author\/admin\/#author"},"publisher":{"@id":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/#organization"},"image":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/El-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero_image_380.png","width":606,"height":380},"datePublished":"2018-12-06T23:28:38+01:00","dateModified":"2018-12-07T00:01:03+01:00","inLanguage":"es-ES","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/el-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero\/#webpage"},"isPartOf":{"@id":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/el-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero\/#webpage"},"articleSection":"Mundo Curioso"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/el-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero\/#breadcrumblist","itemListElement":[{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365#listItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/category\/mundo-curioso\/#listItem","name":"Mundo Curioso"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/category\/mundo-curioso\/#listItem","position":2,"name":"Mundo Curioso","item":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/category\/mundo-curioso\/","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/el-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero\/#listItem","name":"El caldero que delata el ataque romano a un poblado ibero"},"previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365#listItem","name":"Home"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/el-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero\/#listItem","position":3,"name":"El caldero que delata el ataque romano a un poblado ibero","previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/category\/mundo-curioso\/#listItem","name":"Mundo Curioso"}}]},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/#organization","name":"El digital de Asturias","description":"Revista de ocio, turismo y estilo de vida","url":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/","logo":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/www.eldigitaldeasturias.com\/noticias\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/EDA.jpg","@id":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/el-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero\/#organizationLogo"},"image":{"@id":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/el-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero\/#organizationLogo"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/author\/admin\/#author","url":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/author\/admin\/","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","@id":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/el-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero\/#authorImage","url":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/wp-content\/litespeed\/avatar\/e571bcf59a0edd6fa6838245a470f2fe.jpg?ver=1775759629","width":96,"height":96,"caption":"admin"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/el-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero\/#webpage","url":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/el-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero\/","name":"El caldero que delata el ataque romano a un poblado ibero | El Digital de Asturias","description":"Investigadores del departamento de Qu\u00edmica Org\u00e1nica de la Universidad de C\u00f3rdoba (UCO) han empleado por primera vez distintas t\u00e9cnicas de an\u00e1lisis qu\u00edmicos para determinar el estado de corrosi\u00f3n de un caldero de bronce del poblado ibero del Cerro de la Cruz, en Almedinilla (C\u00f3rdoba). Tras estudiar varios fragmentos mediante varias t\u00e9cnicas instrumentales, se concluye que","inLanguage":"es-ES","isPartOf":{"@id":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/#website"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/el-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero\/#breadcrumblist"},"author":{"@id":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/author\/admin\/#author"},"creator":{"@id":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/author\/admin\/#author"},"image":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/El-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero_image_380.png","@id":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/el-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero\/#mainImage","width":606,"height":380},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/el-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero\/#mainImage"},"datePublished":"2018-12-06T23:28:38+01:00","dateModified":"2018-12-07T00:01:03+01:00"},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/#website","url":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/","name":"El Digital de Asturias","description":"Revista de ocio, turismo y estilo de vida","inLanguage":"es-ES","publisher":{"@id":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/#organization"}}]},"og:locale":"es_ES","og:site_name":"El Digital de Asturias \u2013 Revista de ocio, turismo y estilo de vida","og:type":"article","og:title":"El caldero que delata el ataque romano a un poblado ibero | El Digital de Asturias","og:description":"Investigadores del departamento de Qu\u00edmica Org\u00e1nica de la Universidad de C\u00f3rdoba (UCO) han empleado por primera vez distintas t\u00e9cnicas de an\u00e1lisis qu\u00edmicos para determinar el estado de corrosi\u00f3n de un caldero de bronce del poblado ibero del Cerro de la Cruz, en Almedinilla (C\u00f3rdoba). Tras estudiar varios fragmentos mediante varias t\u00e9cnicas instrumentales, se concluye que","og:url":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/el-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero\/","og:image":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/El-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero_image_380.png","og:image:secure_url":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/El-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero_image_380.png","og:image:width":606,"og:image:height":380,"article:published_time":"2018-12-06T23:28:38+00:00","article:modified_time":"2018-12-07T00:01:03+00:00","twitter:card":"summary_large_image","twitter:title":"El caldero que delata el ataque romano a un poblado ibero | El Digital de Asturias","twitter:description":"Investigadores del departamento de Qu\u00edmica Org\u00e1nica de la Universidad de C\u00f3rdoba (UCO) han empleado por primera vez distintas t\u00e9cnicas de an\u00e1lisis qu\u00edmicos para determinar el estado de corrosi\u00f3n de un caldero de bronce del poblado ibero del Cerro de la Cruz, en Almedinilla (C\u00f3rdoba). Tras estudiar varios fragmentos mediante varias t\u00e9cnicas instrumentales, se concluye que","twitter:image":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/El-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero_image_380.png"},"aioseo_meta_data":{"post_id":"96259","title":null,"description":null,"keywords":null,"keyphrases":null,"primary_term":null,"canonical_url":null,"og_title":null,"og_description":null,"og_object_type":"default","og_image_type":"default","og_image_url":null,"og_image_width":null,"og_image_height":null,"og_image_custom_url":null,"og_image_custom_fields":null,"og_video":null,"og_custom_url":null,"og_article_section":null,"og_article_tags":null,"twitter_use_og":false,"twitter_card":"default","twitter_image_type":"default","twitter_image_url":null,"twitter_image_custom_url":null,"twitter_image_custom_fields":null,"twitter_title":null,"twitter_description":null,"schema":{"blockGraphs":[],"customGraphs":[],"default":{"data":{"Article":[],"Course":[],"Dataset":[],"FAQPage":[],"Movie":[],"Person":[],"Product":[],"ProductReview":[],"Car":[],"Recipe":[],"Service":[],"SoftwareApplication":[],"WebPage":[]},"graphName":"","isEnabled":true},"graphs":[],"defaultGraph":"","defaultPostTypeGraph":""},"schema_type":null,"schema_type_options":null,"pillar_content":false,"robots_default":true,"robots_noindex":false,"robots_noarchive":false,"robots_nosnippet":false,"robots_nofollow":false,"robots_noimageindex":false,"robots_noodp":false,"robots_notranslate":false,"robots_max_snippet":null,"robots_max_videopreview":null,"robots_max_imagepreview":"large","priority":null,"frequency":null,"location":null,"local_seo":null,"seo_analyzer_scan_date":"2025-09-29 04:10:11","breadcrumb_settings":null,"limit_modified_date":false,"open_ai":null,"ai":null,"created":"2020-12-21 13:49:29","updated":"2025-09-29 04:10:11"},"aioseo_breadcrumb":"<div class=\"aioseo-breadcrumbs\"><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t<a href=\"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\" title=\"Home\">Home<\/a>\n<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">\u2013<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t<a href=\"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/category\/mundo-curioso\/\" title=\"Mundo Curioso\">Mundo Curioso<\/a>\n<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">\u2013<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t<a href=\"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/el-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero\/\" title=\"El caldero que delata el ataque romano a un poblado ibero\">El caldero que delata el ataque romano a un poblado ibero<\/a>\n<\/span><\/div>","aioseo_breadcrumb_json":[{"label":"Home","link":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365"},{"label":"Mundo Curioso","link":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/category\/mundo-curioso\/"},{"label":"El caldero que delata el ataque romano a un poblado ibero","link":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/el-caldero-que-delata-el-ataque-romano-a-un-poblado-ibero\/"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/96259","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=96259"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/96259\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/wp-json\/wp\/v2\/media\/96261"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=96259"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=96259"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eldigitaldeasturias.com\/magazine365\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=96259"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}